Scientific Linux, CERN ve Fermilab gibi araştırma kurumlarının ihtiyaçlarını karşılamak için ortak hazırlanan bir dağıtım, ancak CentOS’tan da önce Red Hat 6 sürümüne geçerek ilgi topladı. Masaüstünde ve sunucularda kullanımının önünde bir engel yok. Sunucumuzdaki Scientific Linux yansısı burada.

Linux-Libre ise, Linux çekirdeğindeki özgür olmayan kod parçalarının ve firmware dosyaları gibi “binary blob” diye tabir edilen dosyaların çıkarılmasından oluşuyor. Elde edilen, tamamen özgür yazılımdan oluşan bir linux çekirdeği oluyor ve %100 özgür GNU/Linux dağıtımları bu özgür Linux çekirdeğini kullanıyorlar. Linux-Libre, Özgür Yazılım Vakfı’nın Güney Amerika şubesi tarafından geliştiriliyor. Sunucumuzdaki Linux-Libre dizinine göz atabilirsiniz.

Debian yansımız, yakında ftp.tr.debian.org adresindeki resmi Türkiye yansısı haline gelecek. Geçtiğimiz cuma günü(11 Şubat 2011) yapılan bazı ayarlamalar bu değişikliğin hazırlıklarıydı ve Cuma günü yansı servisimizde yer yer kesintiler yaşandı. O günden beri yansının tüm mimarilere ait deb paketlerini çekmesi sürüyor. Bu süreç bittiğinde geriye kalan ayarlamalar da yapılacak ve şu an Ankara Üniversitesi’nden hizmet vermekte olan ftp.tr.debian.org, ULAKBİM’de bulunan sunucumuz üzerinden hizmet verecek. Bu süreçte emeği geçen ftp.tr.debian.org yönetimine ve ULAKBİM sistem yöneticilerine teşekkür ederiz.

- LKD FTP Ekibi

Geçtiğimiz hafta içinde The Document Foundation kuruldu ve OpenOffice’in geliştirilmesinin arkasındaki topluluk gücünün merkezi olacakları duyuruldu. Oracle da bu vakfa destek verilmeye davet edildi. Oracle’dan bir karar çıkıncaya dek kullanılmak üzere LibreOffice ismi seçildi. (Libre, Fransızca’da “özgür”) OpenOffice’in halefi LibreOffice mi olacak? Bunu Oracle’ın OpenOffice ismini vakfa bağışıp bağışlamayacağı gösterecek.

LibreOffice’in (henüz beta aşamasındaki) kurulum dosyalarını Linux Kullanıcıları Derneği’nin yansı sunucusunda bulabilirsiniz. Vakfın sunduğu LibreOffice indirme sayfalarındaki bağlantılar da sizi dernek sunucularına yönlendirmekte.

Yansımızda bu hafta yeni bir dağıtım yerini aldı: Trisquel GNU/Linux. Özgür Yazılım Vakfı’nın %100 özgür GNU/Linux dağıtımları listesinde yer alan Trisquel, Ubuntu tabanlı. Geniş bir yelpazedeki kullanıcılara hitap ediyor; ev kullanıcılarını, eğitim kurumlarını, şirketleri, eski/güçsüz bilgisayarlar hedefleyen dört farklı sürüm sunuyor. FTP sunucusunda Trisquel’i bulabileceğiniz adres: http://ftp.linux.org.tr/trisquel

Yansılamaya başladığımız bir diğer %100 özgür dağıtım ise gNewSense. gNewSense mart ayından beri yansımızda  http://ftp.linux.org.tr/gnewsense/ adresinde.

gNewSense ve Trisquel, Özgür Yazılım Vakfı’nın üyelerine gönderdiği USB üye kartlarında yüklü gelen iki GNU/Linux dağıtımı. İçlerindeki tüm yazılımların kaynak kodlarının açık olmasına ve özgür yazılım lisanslarıyla lisanslanmış olmalarına dikkat ediliyor. Hatta %100 özgür bir sistem elde edebilmek için, Linux çekirdeğiyle geldiği halde kaynak kodları açık olmayan “blob” diye tabir edilen kısımlar çıkartılıyor.

Mart ayında yansılamaya başladığımız bir diğer dağıtım da LinuxMint. Kolay kullanılabilirliği hedefleyen LinuxMint de Ubuntu tabanlı bir dağıtım. Pek çok ses ve video biçimini oynatmak için gerekli yazılımlarla birlikte gelen bir Ubuntu sürümü olarak yola başlamış olsa da, kendi masaüstü, menüleri, ayarlama araçları, web tabanlı paket kurulumuna sahip bağımsız bir dağıtım. Yansımızdaki adresi http://ftp.linux.org.tr/linuxmint/

Bir süredir FTP sunucusunda yansılanan OpenOffice.org özgür ofis yazılımının resmi yansı listesine mayıs ayında eklendik. OpenOffice web sayfasına Türkiye’den girip yazılımı indirmeye çalışan herkes otomatik olarak derneğin FTP sunucusuna yönlendiriliyor. Bu yönlendirmeden önce ülkede hiç OpenOffice yansısı yoktu, yönlendirmeden sonra FTP sunucusunun trafiği neredeyse iki katına çıktı. Bu durum yansının ne kadar önemli olduğunu gösteriyor, artık OpenOffice indirmek isteyen Türk kullanıcıları daha az bekleyecekler.

Bu değişiklikten önce adında “tr” geçen sunucular İngiltere’de bulunmaktaydı, iso ve paket indirme hızları da oldukça düşüktü.

Derneğin FTP sunucusunda artık düzenli olarak güncellenen bir OpenSuse yansısı var. Yansıdaki dosyalara her zamanki gibi FTP ve HTTP üzerinden erişebilirsiniz. Bunun yanında, http://download.opensuse.org adresinden bir dosya indirmeye çalıştığınızda Türkiye’deki bir sunucuya, yüksek ihtimalle de LKD FTP sunucusuna yönlendirileceksiniz.

Ayrıca, yansıları sürekli takip eden ve ilgili dosyanın bulunduğu en yakın sunucuya yönlendirme işlemini sağlayan mirrorbrain yazılımından bahsetmeden geçmek olmazdı, özelliklerine bir göz atmanızı tavsiye ederiz.

Pardus 2009 duyuruldu ve yansılarımızda yerini aldı. İndirmek için aşağıdaki adresleri kullanabilirsiniz.

• ftp://ftp.linux.org.tr/pardus/kurulan/2009/
• http://ftp.linux.org.tr/pardus/kurulan/2009/

Archlinux kullanıcılarından gelen talep üzerine, Archlinux yansısı her 6 saatte bir güncellenir hale getirildi. Böylelikle Archlinux kullanıcıları paket güncellemelerini daha çabuk edinebilecekler.

ftp.linux.org.tr yansısıyla ilgili görüş ve önerilerinizi ftp@linux.org.tr adresine e-posta ile bildirebilirsiniz.

Fedora 11 Leonidas duyuruldu ve yansımızda yerini aldı. Aşağıdaki bağlantılardan indirebilirsiniz.

• 32-bit sürüm: FTP / HTTP
• 64-bit sürüm: FTP / HTTP

Ayrıca, Debian GNU/Linux için spam-virüs tarayıcılar gibi sık güncellenen paketleri taşıyan debian-volatile deposunu, ve de güvenlik güncelleştirmelerini içeren debian-security deposunu 6 saatte bir güncellenecek şekilde yansılamaya başladık.

Debian sisteminizdeki tüm bileşenlerde yansımızı kullanmak için /etc/apt/sources.list dosyasının içeriğini aşağıdaki gibi değiştirebilirsiniz. [ SÜRÜM yerine kullandığınız debian sürümünü (lenny, squeeze, sid) yazmalısınız ]

deb ftp://ftp.linux.org.tr/debian SÜRÜM main non-free contrib
deb ftp://ftp.linux.org.tr/debian-volatile SÜRÜM/volatile main non-free contrib
deb ftp://ftp.linux.org.tr/debian-security SÜRÜM/updates main non-free contrib

Bir süredir ftp.linux.org.tr yansımızdaki dağıtımlardan hangilerine talep olduğunu izliyoruz. Ubuntu, Fedora ve Centos dağıtımları ilk üç sırada. Bundan hareketle Ubuntu’yu her 4 saatte, Centos, Fedora ve Debian’ı her 6 saatte güncellenir hale getirdik.

Uzun bir süredir Centos paket ve isolarını bulundurmamıza rağmen dağıtımın kendi web sayfalarında yer almıyorduk, gerekli başvuruyu yapıp Centos yansı listesindeki yerimizi aldık.

Mandriva için çok eski bir kaydımız vardı, eski /pub/mirrors dizini altını gösteriyordu ve http protokolünü içermiyordu, onu yansıdaki değişikliklerle güncelledik. Paket yöneticindeki ve kendi güncelleyemediğimiz yansı listesindeki adreslerin de güncellenmesi için hata kaydı girdik.

Archlinux yansı listesinde de ‘/pub’ dizinini kaldırıp http protokolünü ekledik.

Bu değişikliklerden sonra yansımızı daha kolay bulunabilir ve ulaşılabilir hale getirdiğimizi düşünüyoruz. Sizin de yansıyla ilgili önerileriniz veya gözünüze çarpan eksiklikler varsa ftp@linux.org.tr adresimize e-posta gönderebilirsiniz.

- Yansı ekibi

Yansı sunucumuzu ULAKBİM’in bize sağladığı sanal makinaya taşıdık. Bu sayede yansının detayları üzerinde daha fazla hakimiyetimiz olacak, değişiklik yapmak istediğimizde bunu ULAKBİM sistem yöneticilerinden rica etmeyip kendimiz yapacağız.

Bu esnada eskimiş yansılama betikleri elden geçti, artık kullanılmayan betikler temizlenerek yansı yönetimi daha az karmaşık hale geldi. Betikler bazaar sürüm kontrol sisteminde tutulmaya başlandı, bu sayede yapılan değişikliklerin takibi ve geri alınması kolaylaştı.

Yapılan değişikliklerin yansı kullanıcılarına doğrudan görünen tek yönü artık ftp adreslerimizin sonunda “pub” olmaması. Eski adresler yönlendirmeler sayesinde çalışmaya devam ediyor. Ancak yeni verdiğiniz adreslerde “/pub” olmazsa, http ve ftp adresleri arasında tutarsızlık ortaya çıkmaz.

• http://ftp.linux.org.tr
• ftp://ftp.linux.org.tr